Zonguldak'taki 24. Uluslararası Kömür Kongresi'nde maden facialarının nedenleri, hukuki ve toplumsal boyutları tartışıldı. Uzmanlar; ihmaller zinciri, denetim eksikliği ve taşeronlaşmanın can kayıplarındaki etkilerine dikkat çekti.
Akademisyenler ve Hukukçular Maden Kazalarının Teknik, İnsani, Denetimsel, Hukuki ve Toplumsal Boyutları Derinlemesine Ele Aldı
Maden Facialarının Anatomisi Kömür Kongresi’nde Masaya Yatırıldı
Zonguldak’ta düzenlenen Türkiye 24’üncü Uluslararası Kömür Kongresi kapsamında Dedeman Otel’de "Maden Facialarının Anatomisi; Nedenler, Sektöre Etkileri ve Sosyal Travmalar" başlıklı panel gerçekleştirildi.
Akademisyenler ve hukukçuların katıldığı panelde maden kazalarının teknik, insani, denetimsel, hukuki ve toplumsal boyutları derinlemesine ele alındı.
Prof. Dr. Nuri Ali Akçın: "Kaza Denilen Olayın Arkasında Uzun Bir İhmal Zinciri Var"
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Nuri Ali Akçın, maden kazalarının anlık hatalardan ziyade süreç içinde biriken zincirleme ihmallerin sonucu olduğunu vurguladı.
Geçmiş Deneyimler: Karadon ve Kozlu facialarının yeterince analiz edilmemesinin benzer acıların tekrarına yol açtığını ifade etti.
Sistemik Riskler: Tasarımdan işletmeye, sensörlerden işçi eğitimine kadar her halkanın bütüncül bir güvenlik kültürüyle yönetilmesi gerektiğini belirtti.
Taşeronlaşma be Eğitim: Rödövans/taşeron uygulamalarının güvenlikte çifte standart oluşturduğunu söyleyen Akçın, TTK’nın geçmişteki nitelikli eğitim anlayışının modüler ve biçimsel test süreçlerine kurban edilmemesi gerektiğini vurguladı.
Prof. Dr. Alp Ergör: "Travmayı Zonguldak Kadar İyi Bilen Başka Bir Şehir Var mı?"
Dokuz Eylül Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Alp Ergör, maden facialarının sadece birer üretim kaybı veya sayısal istatistik olmadığını, kuşaklar boyu süren toplumsal yaralar açtığını dile getirdi.
Toplumsal Ve Kuşak Kesişimi: Bir madencinin kaybının tüm kenti etkilediğini belirten Ergör, yetim kalan çocukların da benzer ekonomik zorunluluklarla aynı tehlikeli ocaklara inmesinin travmayı derinleştirdiğini kaydetti.
Kaynakta Mücadele: Riskleri sadece çalışan davranışı üzerinden açıklayan klasik Heinrich yaklaşımının yetersiz kaldığını, asıl hedefin tehlikeyi kaynağında yok etmek olması gerektiğini savundu.
Dr. Murat Özveri: "İş Kazalarındaki Kayıplar Bir Savaş Boyutunda"
İş Hukuku ve Çalışma Ekonomisi Uzmanı Avukat Dr. Murat Özveri, Türkiye’deki iş kazası bilançosunu tarihsel savaş kayıplarıyla kıyaslayarak durumun vahamettini ortaya koydu.
Mevzuat Yetersizliği: Sorunun sadece yeni kanun çıkarmakla çözülemeyeceğini, mevcut düzenlemelerin uygulanabilirliği ve denetimiyle ilgili sistemik bir kriz yaşandığını belirtti.
Cezasızlık Ve Sorumluluk: Soma ve Ermenek örnekleri üzerinden işveren yükümlülüklerinin altını çizen Özveri, önlenebilir risklerin basit "kaza" kavramlarıyla geçiştirilemeyeceğini aktardı.
Av. Melike Polat: "Ölümleri Kaza Ya Da Kaderle Açıklamak Yeterli Değil"
Avukat Melike Polat ise maden facialarının hukuki boyutunu ve ailelerin adalet arayışını değerlendirdi.
Öngörülen Riskler: Sensör ve ölçümlerle tespit edilmesine rağmen durdurulmayan üretim süreçlerinin hukuki açıdan sorumluluk doğurduğunu söyledi.
Hakikat Arayışı: Amasra davasından bir madenci yakınının sözlerine atıfta bulunan Polat, ailelerin sadece ceza talep etmediğini; olayın gerçek nedenlerini öğrenmek istediğini ifade etti.
Bilirkişi Raporları: Karmaşık teknik verilerin yer aldığı bilirkişi raporlarının mahkemelerde doğru analiz edilmesinin adil yargılanma açısından kritik role sahip olduğunu ekledi.
Ortak Sonuç: Panelde söz alan tüm uzmanlar, maden facialarının tek bir nedene indirgenemeyeceğini; geçmişten ders çıkarılarak denetim, hukuk, eğitim ve çalışma şartlarının köklü bir şekilde dönüştürülmesi gerektiğini bir kez daha ilan etti.