
Cumhuriyet Halk Partisi (CHP)’de iddiaların ardı arkası kesilmiyor. Bugün CHP’den istifa eden Nedim Bekar istifasıyla birlikte bir çok iddiada bulundu. Bekar, istifa açıklamasında “Özellikle son seçim sabahı grup odalarında bizlere çipli görüntülü kart, boş kağıt, karbon kağıdı ve kalem verilmesi, ardından 72 yaşında bir insan olmama rağmen çocuğu yaşındaki bir genç tarafından üstümün aranması gibi uygulamalar, milletin oyuyla seçilmiş bir il genel meclis üyesi olarak irademin gasp edildiği hissini yaratmıştır” ifadelerine yer verdi. Eğer Bekar’ın bu iddiaları doğruysa CHP grubu İl Genel Meclisi seçiminde büyük bir suç işlediği açık ve net bir şekilde ortaya çıkmış durumda.
Bizde yaşanan bu durumu teknolojiye ayak uydurarak yapay zekaya şu şekilde sorduk;” Türkiye’de herhangi bir ilde gerçekleşen İl Genel Meclisi seçiminde oy kullanılan alana, Karbon kağıt, özel kalem ve çipli görüntülü kart sokulursa Hukuken cezası ne olur?”
Yapay zeka ise bize şu cevabı verdi;” Bu konu “hafife alınacak bir usulsüzlük” değil, doğrudan seçim güvenliğine müdahale olarak değerlendirilir. Türk hukukunda bunun karşılığı oldukça ağırdır.
Önce netleştirelim: Sandık alanına karbon kağıt, özel kalem, çipli/görüntülü kart gibi araçlarla girip oy gizliliğini ihlal etmeye yönelik bir girişim, birkaç farklı suç kapsamında ele alınır.
1. Oy gizliliğini ihlal (en kritik başlık)
Türkiye’de seçimlerin temel ilkesi gizli oydur. Oy kullanan kişinin tercihinin açığa çıkarılması veya kayda alınması suçtur.
• Oy pusulasının kopyalanması (karbon kağıt vs.)
• Oy tercihinin kaydedilmesi (kamera, çipli kart vs.)
???? Bu durumda:
• 6 aydan 3 yıla kadar hapis cezası söz konusu olabilir.
2. Seçim güvenliğini bozma / hileye teşebbüs
Bu tür ekipmanların amacı genelde:
• Oyların kontrol edilmesi (kime oy verdiğini ispatlatmak)
• Seçmeni baskı altına almak
• Organize seçim hilesi kurmak
???? Bu durumda suç ağırlaşır:
• 1 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası gündeme gelir.
• Eğer örgütlü yapılmışsa cezalar daha da artabilir.
3. Yasak cihazlarla sandık alanına girme
Sandık alanına:
• Kamera
• Görüntü kaydedici cihaz
• Elektronik düzenek
sokulması zaten başlı başına yasaktır.
???? Bu da:
• İdari yaptırım + adli soruşturma doğurur
• Cihazlara el konulur
4. Suçun ağırlaştırıcı halleri
Eğer şu durumlar varsa tablo çok daha sertleşir:
• Sandık görevlisi tarafından yapılırsa
• Organize bir planın parçasıysa
• Seçmeni zorlamak/tehdit etmek amacı varsa
???? Bu durumda:
• Daha yüksek hapis cezaları
• Kamu görevinden men
• Siyasi yasak gibi sonuçlar doğabili
Bu tür bir girişim:
• “kurnazlık” değil
• doğrudan seçim suçudur
• ve hapisle sonuçlanabilecek ciddi bir ceza doğurur